Privacy en vergrendeling
Varlig bewaart je notities op je Mac en, als je synchroniseert, ook op je iPhone en iPad. Met duidelijke instellingen bepaal je wie ze kan lezen. Deze pagina legt uit waar je notities staan, hoe je privénotities beveiligt en wanneer Varlig internet gebruikt. Wil je een kopie bewaren, zie Importeren, exporteren en back-ups. Voor iPhone en iPad, zie Beveiligde notities en appvergrendeling.
Waar je notities staan
Je notities staan in een bibliotheek op je Mac, in ~/Library/Application Support/Varlig/. Bijlagen zoals afbeeldingen en PDF’s worden naar de bibliotheek gekopieerd. Daardoor blijft een notitie werken als je het oorspronkelijke bestand verplaatst of verwijdert. Alles wordt opgeslagen terwijl je typt.
Je hebt geen account nodig om Varlig te gebruiken en je notities worden niet naar een server van ons gestuurd: Varlig heeft er geen. Met iCloud-synchronisatie aan gaat je bibliotheek ook naar je eigen privéopslag in iCloud en vandaar naar je iPhone, iPad en andere Macs, en nergens anders heen.
Notities zonder wachtwoord worden onversleuteld bewaard, net als de meeste documenten op je Mac. Iedereen die zich bij je Mac-gebruikersaccount kan aanmelden, zou ze kunnen lezen. Voeg voor gevoelige notities een wachtwoord toe zoals hieronder beschreven. Overweeg ook om FileVault in macOS in te schakelen om je hele schijf te versleutelen.
Een notitie met een wachtwoord beveiligen
Geef een privénotitie, zoals bankgegevens of een dagboekbericht, een eigen wachtwoord:
- Open de notitie en kies Note › Note Password….
- Voer een wachtwoord van minstens 8 tekens in en bevestig het.
- Schakel Allow Touch ID or Mac password on this Mac in om de notitie later met je vingerafdruk te openen.
- Kies Encrypt.
Varlig versleutelt de tekst en bijlagen van de notitie en toont de notitie in het onderdeel Locked in de zijbalk. Zolang de notitie vergrendeld is, wordt de titel weergegeven als ‘Locked note’ en heeft de zoekfunctie geen toegang tot de inhoud.
Selecteer een vergrendelde notitie en kies Unlock Note om haar te lezen. Voer daarna het wachtwoord in of gebruik Touch ID. Via Note › Note Password… kun je ook het wachtwoord wijzigen of verwijderen.
Een paar belangrijke details:
- Wanneer je een notitie beveiligt, verwijdert Varlig de eerder opgeslagen versies ervan uit je bibliotheek.
- Kopieën die je vóór het toevoegen van het wachtwoord hebt geëxporteerd of geback-upt, blijven zoals ze waren. Verwijder ze als ze niet leesbaar mogen blijven.
- Een beveiligde notitie wordt versleuteld gesynchroniseerd; iCloud bewaart alleen de versleutelde tekst. Met hetzelfde wachtwoord open je de notitie op je iPhone en iPad. Zodra je het wachtwoord op een van die apparaten hebt ingevoerd, kun je de notitie daar met Face ID openen. De sleutels voor Touch ID en Face ID blijven op het apparaat waarop ze zijn aangemaakt.
Wanneer beveiligde notities opnieuw vergrendelen
Beveiligde notities die je hebt geopend, vergrendelen vanzelf weer. Je hoeft er dus niet aan te denken:
- Als je naar een andere app gaat, zolang Lock protected notes when Varlig is inactive aanstaat bij Settings › Privacy. Dit staat standaard aan.
- Als je Mac niet is gebruikt gedurende de tijd die is ingesteld bij Lock after Mac is idle, eveneens in Settings › Privacy. De standaardtijd is 5 minuten.
- Telkens wanneer je kiest voor Note › Lock Encrypted Notes.
Beveiligde tags
In plaats van elke notitie afzonderlijk te moeten beveiligen, kun je tags opgeven waarvan de notities altijd beveiligd moeten zijn. Zet ze in Settings › Privacy › Protected tags, bijvoorbeeld private, finance/taxes, en klik op Apply.
Varlig toont vervolgens alle notities met die tags of hun subtags die nog niet beveiligd zijn. Met Protect N Notes… versleutel je ze allemaal met één wachtwoord. Ook voordat deze notities met een wachtwoord zijn beveiligd, zijn ze al uitgesloten van Spotlight, widgets, het Share-menu, Shortcuts, URL-automatisering en gekoppelde tools.
Als een nieuwe notitie een beveiligde tag krijgt, vraagt Varlig je om de notitie te beveiligen. Het venster kan het wachtwoord onthouden totdat beveiligde notities vergrendelen, zodat je het bij een reeks nieuwe notities niet telkens hoeft in te voeren.
De hele app vergrendelen
Kies Note › Lock Varlig om je hele bibliotheek achter een vergrendelscherm te verbergen, bijvoorbeeld voordat je je Mac uitleent. Kies Unlock with Mac Authentication en gebruik Touch ID of je Mac-wachtwoord om weer toegang te krijgen.
Schakel Require Mac authentication at launch in bij Settings › Privacy om bij elke start van Varlig om authenticatie te vragen. Lock all of Varlig after inactivity verbergt in hetzelfde paneel de hele bibliotheek na de ingestelde periode zonder activiteit, in plaats van alleen beveiligde notities te vergrendelen.
Als je de app vergrendelt, worden je notities aan het zicht onttrokken, maar niet versleuteld. Voeg voor notities die privé moeten blijven ook een wachtwoord aan de notitie zelf toe.
Spotlight is jouw keuze
Varlig sluit je notities standaard uit van Spotlight. Wil je ze via Spotlight kunnen vinden, schakel dan Include unencrypted notes in Spotlight in bij Settings › Privacy.
Notities met een wachtwoord en notities in de prullenmand worden nooit aan Spotlight toegevoegd. Als je de instelling weer uitschakelt, worden je notities uit Spotlight verwijderd.
Elk apparaat heeft een eigen schakelaar. Op iPhone en iPad heet die Show Notes in Spotlight, bij Settings › Privacy, en staat hij standaard uit; zie Spotlight.
Publiceren brengt notities buiten Varlig
Een momentopname publiceren schrijft de gekozen notities naar een map met gewone HTML-pagina’s. Iedereen met de map kan de pagina’s lezen: er is geen wachtwoord, account of aanmelding, en er wordt niet bijgehouden wie ze opent.
Dat heeft twee gevolgen die je achteraf niet kunt terugdraaien:
- Kies zorgvuldig wat je opneemt. Beveiligde notities, notities met een beveiligde tag en vergrendelde notities worden nooit gepubliceerd. Er is bij publiceren geen optie om ze toch op te nemen. Elke andere geselecteerde notitie wordt samen met haar bijlagen als leesbare tekst weggeschreven.
- De map verwijderen trekt verspreide kopieën niet in. Het voorkomt alleen dat iemand haar vanaf die locatie opent. Een kopie die al is gedownload, doorgemaild of geback-upt, blijft waar ze is.
Publiceren zelf gebeurt lokaal: Varlig schrijft de map op de gekozen plek en verstuurt niets. De manier waarop je de map daarna deelt — een gedeelde schijf, webserver of e-mailbijlage — bepaalt wie erbij kan.
Wat internet gebruikt
Het grootste deel van Varlig werkt volledig offline, waaronder schrijven, zoeken, tekstherkenning in afbeeldingen en PDF’s, Mermaid-diagrammen, formules en berekeningen met eenheden of valuta nadat de koersen zijn gedownload. Behalve iCloud-synchronisatie en het delen van een notitie met mensen, die je notities alleen naar de gekozen bestemming sturen, uploadt geen van de functies hieronder een notitie. Sommige versturen wel één gegeven dat je erin hebt geschreven, zoals een geplakt of vastgelegd webadres of een plaatsnaam in een berekening. De tabel vermeldt welke:
| Functie | Wat wordt opgehaald of verstuurd | Hoe je dit instelt |
|---|---|---|
| Wisselkoersen | Dagelijkse koersen van de Europese Centrale Bank en cryptokoersen van Coinbase wanneer een berekening ze voor het eerst nodig heeft, daarna hoogstens eenmaal per uur | Schakel Refresh currency and crypto rates hourly uit bij Settings › Calculations. Refresh Now werkt op verzoek bij. |
| Historische koersen en inflatiegegevens | Historische koersen van de Europese Centrale Bank en Amerikaanse inflatiecijfers van het Bureau of Labor Statistics, kort nadat Varlig is geopend | Dezelfde schakelaar Refresh currency and crypto rates hourly |
| Een weblink plakken | De titel van de pagina | Schakel Auto-fill titles when pasting web links uit bij Settings › General |
| Linkkaarten | De titel en afbeelding van de pagina wanneer je Show Preview kiest | Alleen als je om een voorbeeld vraagt. Een opgeslagen kaart wordt offline getoond. |
| File › Clip Web Page… | De pagina waarvan je het adres invoert | Alleen wanneer je de opdracht gebruikt |
| Plaatsen en tijdzones | De plaatsnaam uit een berekening, verstuurd naar de geocoder van Apple | Look up places and time zones bij Settings › Calculations › Live data. Staat standaard aan. |
| Weer | De coördinaten van de plaats, verstuurd naar Apple WeatherKit | Look up weather conditions, in dezelfde groep. Staat standaard aan en vereist het opzoeken van plaatsen. |
| iCloud-synchronisatie | Je notities en bijlagen, naar je eigen privéopslag in iCloud en je andere apparaten. Beveiligde notities blijven versleuteld. | Sync notes with iCloud bij Settings › Sync & Backup. Staat uit totdat je het inschakelt. |
| Een notitie met mensen delen | De gedeelde notitie, via iCloud naar de mensen die je uitnodigt | Alleen wanneer je File › Share with People… kiest |
De twee zoekfuncties voor actuele gegevens staan standaard aan, omdat een regel die een plaats noemt om zo’n zoekopdracht vraagt. Ze worden alleen voor zulke regels uitgevoerd. Schakel je er één uit, dan tonen de regels die haar nodig hebben geen antwoord.
Varlig bewaart de laatst gedownloade wisselkoersen. Als er nooit een koers voor een valuta is ontvangen, geeft een omrekening een foutmelding in plaats van een gok.
Settings › Sync & Backup bevat de iCloud-schakelaar, automatische back-ups en een Storage-weergave van de ruimte die je bibliotheek gebruikt. Synchronisatie gaat alleen naar het iCloud-account waarbij je Mac is aangemeld; zie iCloud-synchronisatie en gedeelde notities.
Als je Allow local MCP connections inschakelt bij Settings › Advanced, kan een gekoppelde AI-assistent de toegestane notities lezen en ze mogelijk naar zijn eigen dienst sturen. Dit staat standaard uit. Zie Instellingen.
Crash- en vastlooprapporten
Als Varlig crasht, niet meer reageert of ongewoon veel processortijd of schijfruimte gebruikt, geeft macOS een rapport. Varlig bewaart de laatste 20 rapporten en 10 dagen aan prestatiecijfers op je Mac, buiten de bibliotheek: ze worden niet gesynchroniseerd of geback-upt en niets verstuurt ze automatisch. Elk rapport bevat de versies van Varlig en macOS, je Mac-model, wat er gebeurde en waar in de code van Varlig, maar nooit notitietekst, titels of bestandsnamen.
Settings › Advanced › Crash and Hang Reports toont hoeveel rapporten worden bewaard. Send Report… laat de volledige inhoud zien, inclusief het bestand zelf, voordat je Email… of Share… kiest. Delete Reports… verwijdert ze. iPhone en iPad bewaren hun eigen rapporten bij Settings › About Varlig. Zie Een crash- of vastlooprapport versturen en het privacybeleid.